پرسیار : ئایا قەترەی لوت و گوێ ڕۆژوو دەشکێنێت ؟
وەڵام : زانایان دەڵێن ئاو ئەگەر لەڕێگایی لوتەوە بچێتە ناو گەدە ڕۆژوو دەشکێت ، بەڵگە :
عن لَقِيطِ بنِ صَبْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : (( أَسْبِغِ الْوُضُوءَ ، وَخَلِّلْ بَيْنَ الأَصَابِعِ ، وَبَالِغْ فِي الِاسْتِنْشَاقِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَائِمًا )) أَخْرَجَهُ الأَرْبَعَةُ ، وَصَحَّحَهُ ابْنُ خُزَيْمَةَ .
واتە : لەقیطی کوڕی صەبیرە خوا لێی ڕازی بێت فەرمووی : پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( بەتەواوی دەست نوێژ بشۆرە و دەست بخەرە نێوان پەنجەکانت و زۆر باش ئاو لە دەم و لووتت ڕابدە ، بەڵام ئەگەر بەڕۆژوو بوویت زیادەڕەوی مەکە لەئاو لە دەم و لووت ڕادان دا . ))
ئەم فەرموودەیە بەڵگەیە دروست نییە ڕۆژووگر ئاو داخلی ناوی گەدەی خۆی بکات لە ڕێگای لووتەوە ، لەسەر ئەمە قەترەی لووت ئەگەر نەگات بە گەروو ھیچی تێدا نییە ، بەڵام ئەگەر بگات بە گەروو و ھەست بە تامی بکات ، ڕۆژووی بەتالە و لەسەری واجبە قەزا بکاتەوە .
ابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( بەم شێوەیە قەترەی چاو و گوێ ڕۆژوو ناشکێنن لەسەر وتەی ڕاستی زانایان ، ئەگەر ھەستی بە تامی قەترەی کرد لە گەروو ، ئەوە قەزا کردنەوە ئەحوەتترە ، واجب نییە لەسەری قەزا بکاتەوە ، چونکە چاو و گوێ شوێنی داخل بوونی خواردن و خواردنەوە نیین ، بەڵام قەترەی لووت دروست نییە ، چونکە لووت شوێن داخل بوونی شتە بۆ گەروو و گەدە ، لەبەر ئەوە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت فەرمووی : " وبالغ في الاستنشاق إلا أن تكون صائماً " ، لەسەر ئەمە ھەر کەسێک وا بکات ڕۆژوو قەزا دەکاتەوە لەبەر ئەم فەرموودەیە . )) "مجموع فتاوى الشيخ ابن باز" ( 15 / 260 ، 261 ) .
ابن عثيمين ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( قەترەی لووت ئەگەر گەیشتە گەدە یان گەیشتە گەروو رۆژوو دەشکێنێت ، چونکە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت فەرمووی لە فەرموودەی لقیط بن صبرە : " بالغ في الاستنشاق إلا أن تكون صائما " دروست نییە بۆ کەسی بەڕۆژوو قەترە بکاتە ناو لووتی و بگاتە گەدەی ، یان بگاتە گەرووی ، سەبارەت بەوەی ئەگەر قەترەی لووت نەگاتە گەدە یان گەروو ، ئەوە ڕۆژوو ناشکێت .
سەبارەت بە قەترەی چاو و قەترەی تری وەک چاو و کل لەچاو کردن و قەترەی گوێ ، ئەمانە ڕۆژوو ناشکێنن . )) "فتاوى رمضان" (ص511) جمع أشرف عبد المقصود .
پوختەی وەڵامی زانایان :
(١) قەترەی لووت ئەگەر بگاتە گەروو یان گەدە ڕۆژوو دەشکێنێت ، واجبە لەسەری قەزا بکاتەوە .
(٢) قەترەی گوێ و قەترەی چاو و کل لەچاو کردن ڕۆژوو ناشکێنن .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Www.ferdaws.net