پرسیارەکانی بەشێ :میرات و وەسیەت کردن

ئایا دروستە باوک وەسیەت بکات لە سێیەکی ماڵی بۆ ئەو مناڵانەی بێت کە ژنیان نەھێناوە ؟ من پارەم قەرز کردووە بۆ دەرمان کاتێک باوکم نەخۆش بوو ، ئایا ئەو قەرزە لە میرات بگێڕمەوە دروستە ؟ حوکمی وەسیەت کردن بۆ میراتگر ؟ حوکمی میرات نەدان بە ئافرەت ؟ میرات وەرگرتن لە باپیر ؟ میرات وەرگرتنی ژن و پیاو لە یەکتری ؟ ئافرەتێک مردووە ئەمانەی لە داوی خۆی بەجێ ھێشتوون ، پیاو و وە خوشکی ڕاستەقینە و وە دوو برای زڕ " واتە دوو برا لە دایک " میرات چۆن دابەش دەکرێت ؟ میراتی دایک چەندە ئەگەر مناڵی لێ بمرێت ؟ ئایا باپیر میرات وەردەگرێت ؟ ئەگەر وەربگرێت چەند وەردەگرێت ؟ باوک چەند میرات وەردەگرێت ؟ ئایا باوک بۆ دادپەروەری دەبێت وەک میرات مامەلە بکات ؟ بۆچی ئەگەر کەسێک بمرێت یەکەم جار قەرزی پێش وەسیەت دەخرێت ، کەچی خوای گەورە دەفەرمووێت : (( مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِهَا أَوْ دَيْنٍ )) [ النساء : ١١ ] ؟ حوکمی قەرز دانەوەی مردوو لە میرات ؟ ئافرەت ئەگەر تەلاق درابێت میرات وەردەگرێت لە پیاوی خۆی ؟ کچ چەند میرات دەبات لە دایک و باوکی خۆی ؟ کەسێک مردووە لە خێزانی خۆی و پێنج برا و چوار خوشک ، ئایا میرات چۆن دابەش دەکرێت ئەگەر میراتەکە ١١٠٠$ بێت ؟ ئافرەتێک مردووە لە پیاوی خۆی و باوک و دایک و منالەکانی و خوشک و برای ، ئایا میرات چۆن دابەش دەکرێت ؟ پرسیار // ئافرەتێک مردوو دوو کچی بەدوای خۆی بە جێ ھێشتووە لەگەڵ کوڕی کوڕی خۆی و کچی کوڕی خۆی و لەگەڵ منالەکانی برای خۆی ، میرات چۆن دابەش دەکرێ و چەندە ؟ ئایا واجبە دایک دادپەروەری بکات لە نێوان مناڵەكانی بە مال پێ بەخشین ؟ حوکمی میرات لەیەکتر وەرگرتن لەنێوان موسلمان و دووڕوو ؟ حوکمی میرات وەرگرتن لە نێوان دوو کافر دینیان جیاواز بێت ؟ میراتی ھاوسەر و کچ و برای ڕاستەقینە ؟ میراتی ژن و دایک و مناڵ و خوشک و برا ؟ میرات وەرگرتنی نەوە لە باپیر ؟ من ئافرەتم براکانم مافی من لە میرات بە تەواو نادەن ، ئامۆژگاریتان چییە بۆ ئەوانەی میرات بە تەواوی نادەن ؟ حوکمی بەمیرات وەرگرتنی ماڵی حەڕام ؟ چۆنییەتی دابەش کردنی میراتی ھاوسەر ، کچی کوڕ ، کوڕی کوڕی کوڕ ؟ حوکمی دابەش کردنی میرات پێش مردن ؟ میراتی دوو ژن ، سێ کوڕ ، دوو کچ چەندە ؟ میراتی سێ کچ ، دایک ، باوک چەندە ؟ میراتی دوو کچی کوڕ ، باوک ، داپیر چەندە ؟ حوکمی گەڕاندنەوەی ئەو مالەی باوک داویەتی بە ھەندێک لە مناڵەکانی ؟ کەسێک مردووە میراتگرەکانی ئەمانەن : خێزانی مردووەکە و چوار خوشک و برای ڕاستەقینە ، میرات چۆن دابەش دەکرێت ئەگەر بڕی پارە 11625$ ؟ بۆچی وەسیەت کردن واجب نییە کەچی خوای گەورە دەفەرمووێت : " كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ " [ البقرة : ١٨٠ ] ؟ ئایا مناڵی برا میرات وەردەگرێت ؟ ئایا لە چ حالەتێک برا میرات لە برا دەگرێت وەردەگرێت ؟ ئەگەر ھەموو میراتگرەکانی پیاو کۆببنەوە کامەیان میراتی دەبەن ؟ وە میراتگرەکانی ئافرەت کامەیان میراتی دەبەن ؟ ئایا ژن و پیاوی یەکتر دەبنە ھۆی بێ بەش بوونی میراتگرەکانی تر ؟ کەسێک دەمرێت میراتگرەکانی ئەمانەن : باوک و باپیر ؟ کەسێک دەمرێت میراتگرەکانی ئەمانەن : باوک و برا ؟ کەسێک دەمرێت میراتگرەکانی ئەمانە : کچ و کچی کوڕ وکوڕی کوڕ ، میرات چۆن دابەش دەکرێت ؟ خوشکی ڕاستەقینەی مردوو لە چ حالەتێک نیوەی میرات دەبات ؟ ئەو میراتگرانەی ھەموو زانایان لەسەری یەک دەنگن کامەن ؟ ئایا دروستە دایکێک میراتی خۆی وەربگرێت دواتر بدەتە کورێکی خۆی، لەکاتێک دا خۆشک وبراش هەن و بەڵام ئەو کوڕە سیارەکی کڕیوە پێی بخۆێنێت؟ ئایا لە بەشە میرات لەکاتێکدا کۆچکردوو دایک و باوکی نەمابێت بەڵام ٤ منداڵی هەبێت دوو کوڕ و دوو کچ، ئایا خوشکەکانی کە خاوەنی ماڵ و مێردی خۆیان بن بەشی ئەو برا کۆچکردووەیان ئەبەن یان تەنها مناڵەکان بەش ئەبەن؟ وە ئەگەر برای مردووی هەبێت ئەویش بەش ئەبات یان نا؟ وە ئەگەر پاش مردنی خێزانەکەی منداڵەکانی جێهێشتبێت و شووی کردبێتەوە ئایا میراتی ئەکەوێت یان نا؟ لە چ حالەتێک خوشک و برای مردووەکە میرات دەبەن ئەگەر مردووەکە ژن و مناڵی هەبێت، منالەکان دوو کوڕ و دوو کچن؟ پیاویك مردووە میرات ئەمانەی بەدوای خۆی بەجێ هێشتووە: دایک و باوک، خوشک و برایی ڕاستەقینە، خوشک و برایی زڕ و دایکی زڕ، میرات چۆن دابەش دەکرێت؟ ئایا کافر میرات لە موسڵمان وەردەگرێت ئەگەر میراتگری بێت؟ ئایا موسڵمان میرات لە کافر وەردەگرێت؟ کەسێک مردووە میراتگرەکانی تەنها ئەمانەن: دوو کچ و یەک کوڕی کوڕ، ئایا میرات چۆن دابەش دەکرێت؟ پیاوێک دوو ژنی بەجێ هێشتووە لەگەڵ مناڵ، ئایا بەشی ژنەکان چۆن دەبێت ئەگەر زیاتر بوو لە یەک ژن؟ پیاوێک مردووە میراتگرەکانی ئەمانە: خێزانی پیاوەکەی و خوشک و برای پیاوەکە، میرات هەموو دابەش کراوە تەنها ئەوە نەبێت هەندێک قەرزی لەلای خەڵکە قەرزەکە دابەش نەکراوە، ئێستا قەرزەکە گەڕاوەتەوە بەڵام خێزانەکەی مردووە ئەو قەرزەی وەرگیراوە چی لێ دەکرێت و چۆن دابەش دەکرێت؟

لیستی بەشەکانی پرسیار و وەڵام