پرسیارەکانی بەشێ :فەرموودە و ڕاڤەی فەرموودە

فەرموودەی قودسی چییە ؟ بۆ چی پێی دەلێن قودسی ؟ ئەو کەسەی ھاتۆتە مزگەوت میزی کردووە بێ ڕێزییەکەی ڕوون و ئاشکرایە چۆن دەلێی نەزانە ؟ لە دەرەوە ھاتۆتە ناو مزگەوت میز بکات لەمە زیاتر چی ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە کە دەفەرمووێت : (( نَهَى أن يُصلِّي الرجلُ مُختصِرًا )) ؟ بۆچی ئەو کەسەی میزی کرد لەمزگەوت دا پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت فەرمووی وازی لێ بھێنن یان میزی لێ مەبڕن ؟ ئایا واجب نییە ڕێزی مزگەوت بگیرێت و ڕێگری لەوە بکرێت کە بێ ڕێزی بەرامبەر مزگەوت ئەنجام بدرێت ئایا ئەم چیڕۆکە تا چەند ڕاستە ؟ ئایا بەردی ڕەش لە بەھەشت دابەزیووە ؟ ئایا دەست لێدان لە بەردی ڕەش ھۆکارە بۆ چوونە بەھەشت بێ حساب و سزا ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە : (( المؤمن يموت بعرق الجبين )) ؟ ئایا فەرموودەی : (( الذباب كله في النار )) ڕاستە ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە : (( لعن الله من غیر منار الٲرض )) ؟ ئایا روونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە چییە : عن عائشة رضى الله عنها قال : (( كان رسول الله ﷺ يكره أن يرى المرأة ليس في يدها أثر الحناء والخضاب) ؟ ئایا چیڕۆکی گەنجی جوولەکە دراوسێی پێغەمبەر ڕاستە ؟ فەرموودەی باسی چیڕۆکی مێش دەکات تا چەند ڕاستە ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە : (( إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ )) ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە : (( مَنْ نَزَلَ مَنْزِلاً فقَالَ أَعُوذُ بِكلِمَاتِ الله التّامّاتِ مِن شَرّ مَا خَلَقَ لَمْ يَضُرّهُ شيءٌ حَتّى يَرْحَلَ مِنْ مَنْزِلِهِ ذَلِكَ )) ؟ ڕاڤەی ئەم فەرموودەیە چییە : عن ابن عباس رضي الله عنهما : (( أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لما بعث معاذاً إلى اليمن قال: إنك تأتي قوماً من أهل الكتاب ، ..... )) ؟ ڕاڤەی ئەم فەرموودەیە چییە : عن عمران بن حصين "أن النبي صلي الله عليه وسلم رأى رجلا في يده حلقة من صفر فقال ما هذه؟ قال: من الواهنة. قال: انزعها فإنها لا تزيدك إلا وهنا; فإنك لو مت وهي عليك ما أفلحت أبدا " ڕاڤەی ئەم فەرموودەیە چییە : (( عن ٲبی وافدِِ اللیثي قال : خرجنا مع رسول الله صلی الله علیه و سلم الی حنین و نحن حدثاء عهد بكفر ، وللمشركین سدرة یعكفون عندها ..... )) ؟ ئایا ھیچ فەرموودەی ڕاست ھاتوون کاتی دیاری کردبێت بۆ حیجامە یان نەھی کردبێت لە حیجامە کردن لە فلانە ڕۆژ یان کات ؟ ئایا وتەی صاحبی یان کردەوەی صاحبی حوجەیە وەک فەرموودە ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە : (( لَوْ كُنْتُ آمِرًا أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِغَيْرِ اللَّهِ ، لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا )) ، ئایا دەبێتە بەڵگە بۆ گەورەی حەقی پیاو ؟ ئایا ئەم فەرموودەیە صحیحە : (( ھەر کەسێک مرد ، ڕۆژووی قەرزی لەسەر بوو با خزمە نزیکەکانی بۆی بگرنەوە )) ؟ ئەم فەرموودەیە تا چەند ڕاستە : من شرب الخمر فقد كفر بما أنزل الله تعالى على أنبيائه، ومن سلم على شارب الخمر أو صافحه أحبط الله عمله أربعين سنة ؟ ئایا ئەم فەرموودەیە ڕاستە ؟ مانای چییە ؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە : (( فَإِنْ عَادَ الرَّابِعَةَ ، لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلَاةً أَرْبَعِينَ صَبَاحًا ، فَإِنْ تَابَ ، لَمْ يَتُبِ اللَّهُ عَلَيْهِ ، وَسَقَاهُ مِنْ نَهْرِ الخَبَالِ )) ؟ ئایا تەوبە قبول دەبێت ؟ فەرموودەی نوێژکەر ڕاکێشان بۆ ڕیزی دواوە ھەتا بەتەنیا نەبیت لە ڕیز تاچەند ڕاستە ؟ مانای ئەم دوو فەرموودەیە چییە و چۆنە: (ثم إن بعدكم قوماً يشهدون ولا يستشهدون)، (ألا أخبرکم بخیر الشهداء؟ الذي یأتي بشهادتە قبل أن یسألها)؟ ئەم فەرموودەیە تا چەند راستە: (هەر کەسێک دوازدە ڕەکاعەت نوێژی چێشت تەنگاو بکات خوای گەورە قەسریکی بۆ دروست دەکات لە بەهەشت)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدرێت لەسەر ئەم فەرموودەیە: (من حلف بالله فليصدق، ومن حلف له بالله فليرض. ومن لم يرض فليس من الله)؟ ئایا مانای ئەم فەرموودەیە چییە: (فإن ربە بینە وبین القبلە)، ئایا خوای گەورە لەسەر عەرشە یان لەبەردەم نوێژ خوێنە؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە: (إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ [يعني: الطاعون] بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ، وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْه)؟ ئەم فەرموودەیە تا چەند صحیحە: (وَأَمَّا فِي الصُّبْحِ فَلَمْ يَزَلْ يَقْنُتُ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا.)؟ پێغەمبەر صلی اللەعلیە وسلم ده‌فه‌رمووێت:(صنفان من أهل النار لم أرهما: قوم معهم سياطٌ كأذناب البقر، يضربون بها الناس! ونساءٌ كاسياتٌ عارياتٌ، مائيلاتٌ مميلاتٌ، رؤوسهن كأسنمة البخت، لا يدخلن الجنة ولا يرحن ريحها، وإن ريحها لتوجد من مسيرة كذا وكذا). رواه مسلم. ئایا ڕونکردنەوەی چییە مەبەست پێ چییە ناچنە بەهەشت یان بۆنی بەهەشت ناکەن؟ ڕاڤەی ئەم فەرموودەیە چییە پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم دەفەرمووێت: (خُذُوا عِثْكَالًا فِيهِ مِائَةُ شِمْرَاخٍ ثُمَّ اضْرِبُوهُ بِهِ ضَرْبَةً وَاحِدَةً)؟ ترمذي کاتێک دەڵێت: (حدیث حسن و صحیح) واتای چییە؟ خوێندنەوەی دە (١٠) جار سورەتی الإخلاص خانوویەکی لە بەهەشتدا بۆی دروست دەکرێت، ئایا هیچ فەرموودەی لەسەرە؟ حوکمی باوەڕ بە فەرموودە نەکردن؟ ئایا هیچ فەرموودە هاتوون وەسفی سیری کردبێت بە پیس؟ پرسیار: فەرموودەی لاواز لای زانایان چۆن پۆلێن کراوە؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي شَرَابِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْمِسْهُ، ثُمَّ لِيَنْزِعْهُ فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ دَاءً، وَفِي الآخَرِ شِفَاءً)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (مَا قُطِعَ مِنَ الْبَهِيمَةِ وَهِيَ حَيَّةٌ فَهُوَ مَيِّتٌ)؟ پرسیار: دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: أُصِيبَ سَعْدٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ، فَضَرَبَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْمَةً فِي الْمَسْجِدِ لِيَعُودَهُ مِنْ قَرِيبٍ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (إن الشيطان قد أيس أن يعبده المصلون في جزيرة العرب، ولكن في التحريش بينهم)؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە: (وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ، تَخْشَى الفَقْرَ، وَتَأْمُلُ البَقَاءَ)؟ ئەم فەرموودەیە چۆن لێک دەدرێتەوە: (إذا رأيتم عمودا أحمر من قبل المشرق؛ في شهر رمضان؛ فادخروا طعام سنتكم؛ فإنها سنة جوع)، لاوازە یان صحیحە؟ پرسیار: دەکرێت ڕوونکردنەوە بدرێت لەسەر ئەم فەرموودەیە: عن ابن المسيب عن أبيه قال: لما حضرت أبا طالب الوفاة جاءه رسول الله صلی اللە علیە وسلم وعنده عبد الله بن أبي أمية وأبو جهل، فقال له: (يا عم، قل: لا إله إلا الله، كلمة أحاج لك بها عند الله) فقالا له: أترغب عن ملة عبد المطلب؟ فأعاد عليه النبي صلى الله عليه وسلم، فأعادا فكان آخر ما قال: هو على ملة عبد المطلب وأبى أن يقول: لا إله إلا الله. فقال النبي صلى الله عليه وسلم : (لأستغفرن لك ما لم أنه عنك)، فأنزل الله: مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: عن جابر رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم سئل عن النشرة فقال: (هي من عمل الشيطان)؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە: (إن الدنيا حلوة خضرة، وإن الله مستخلفكم فيها فينظر كيف تعملون، فاتقوا الدنيا، واتقوا النساء؛ فإن أول فتنة بني إسرائيل كانت في النساء)؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە: (إن الدنيا حلوة خضرة، وإن الله مستخلفكم فيها فينظر كيف تعملون، فاتقوا الدنيا، واتقوا النساء؛ فإن أول فتنة بني إسرائيل كانت في النساء)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم وتەیە بدەن: (بين السماء الدنيا والتي تليها خمسمائة عام)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (لاتسبوا الریح)؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە: (فَإِنَّ حَقَّ اللّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللّهِ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً. وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لاَ يُعَذِّبَ مَنْ لاَ يُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ وَالْحِلُّ مَيْتَتُهُ)؟ ئەم فەرموودەیە تا چەند ڕاستە: (لَوْلاَ بَنُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَخْنَزِ اللَّحْمُ)؟ مانای ئەم فەرموودەیە چییە و فەرموودەکە صحیحە: (وَلَوْلاَ حَوَّاءُ لَمْ تَخُنْ أُنْثَى زَوْجَهَا)؟ ئایا هیچ فەموودە هاتوون لەسەر حەڕامی بۆن بۆ ئافرەت؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (اللهم إنك عفو تحب العفو فاعفو عني)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر فەرموودەی عەممار بدەن کاتێک تەیەممومی کرد؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (لا يَغْتَسِلْ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ وَهُوَ جُنُبٌ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (عن ابن عمر رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم نهى عن الوحدة، أن يبيت الرجل وحده)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (لِكُلِّ سَهْوٍ سَجْدَتَانِ بَعْدَمَا يُسَلِّمُ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (سئل عن النشرة فقال: (هي من عمل الشيطان))؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (من ٲدرك الصبح ولم یوتر فلا وتر لە)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (إِذَا الرَّجُلُ دَعَا زَوْجَتَهُ لِحَاجَتِهِ فَلْتَأْتِهِ وَإِنْ كَانَتْ عَلَى التَّنُّورِ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەم ئەم فەرموودەیە: (الْبُزَاقُ فِي الْمَسْجِدِ خَطِيئَةٌ وَكَفَّارَتُهَا دَفْنُهَا)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (ذهَبَ الظَّمَأُ، وابتلَّتِ العروقُ، وثَبَتَ الأجرُ إن شاءَ اللهُ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (مَنْ قَامَ بِعَشْرِ آيَاتٍ لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ، وَمَنْ قَامَ بِمِائَةِ آيَةٍ كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ، وَمَنْ قَامَ بِأَلْفِ آيَةٍ كُتِبَ مِنْ الْمُقَنْطِرِينَ)؟ ڕوونکردنەوەیەک لەسەرئەم فەرموودەیە بکەن: (إِذَا سَمِعَ أَحَدُكُمْ النِّدَاءَ وَالْإِنَاءُ عَلَى يَدِهِ فَلَا يَضَعْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَاجَتَهُ مِنْهُ)، مەبەست پێی کام بانگە هی یەکەمە یان دووەم؟ مەبەست لەم فەرمودەیە چیە: (رُبَّ صائمٍ ليس له مِن صِيامِه إلَّا الجوعُ والعطش)؟ ئایا لە پاداشت کەم دەبێتەوە یان تەواو بەتال بووە؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (ومَنْ رمى مُؤمِنًا بكُفرٍ، فهو كقَتلِه)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوەیەک بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (مَنْ سمعَ النداءَ فلمْ يُجِبْ مِن غيرِ عذرٍ فلا صلاةَ لَه)؟ هیچ فەرموودەیەک هەیە لەسەر پەنجە خستنە ناو یەکتری؟ دەکرێت ڕوونکردنەوەیەک بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (من استمع إلى حديثِ قومٍ وهم له كارِهونَ صُبَّ في أذنهِ الآنُكُ يومَ القيامةِ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (وأَرْعَاهُ علَى زَوْجٍ في ذَاتِ يَدِهِ)؟ ئایا فەرموودەی زەعیف لە عیبادات کاری پێدەکرێت؟ دەکرێت ڕوونکردنەوەیەک بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (لیس منا من خبب امرأة علی زوجها)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوەیەک لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (من صلی علی جنازة في المسجد فلا شيء له)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ عَلَى صُورَتِهِ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم ئەثەرە بدەن: عَنْ انس أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ إِذَا قُحِطُوا اسْتَسْقَى بِالْعَبَّاسِ بنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَقَالَ: اللَّهُمَّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَسْقِي إِلَيْكَ بِنَبِيِّنَا فَتَسْقِينَا، وَإِنَّا نَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِعَمِّ نَبِيِّنَا فَاسْقِنَا، فَيُسْقَوْنَ؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (المیت یعذب بما نیح علیە)، بۆچی مردوو سزا دەدرێت لەبەر کردەوەی کەسانی تر؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (لا تَسُبُّوا الأَمْوَاتَ فَإِنَّهُمْ قَدْ أَفْضَوْا إِلَى مَا قَدَّمُوا)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوەیەک بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْبَرَصِ، وَالْجُنُونِ، وَالْجُذَامِ، وَمِنْ سَيِّئِ الأَسْقَامِ)؟ دەکرێت جمع لەنێوان ئەم دوو فەرموودەیە بکەن: (مَنْ وَلِيَ يَتِيمًا لَهُ مَالٌ فَلْيَتَّجِرْ لَهُ، وَلا يَتْرُكْهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الصَّدَقَةُ)، (ما نقصت صدقة من مال)؟ وتەی: (یظلهم اللە في ظلە)، مەبەست لە سێبەری خوا چییە؟ مانای: (من غشنا فلیس منا)، چییە؟ ئایا کەسەکە کافر دەبێت بەمە؟ پەیامتان چییە بۆ مامۆستایەک دەفەرمووێت: (کل بدعة حلالة، وکل حلالة جائزة)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەم ئەو فەرموودەیەی پیاوێک دەچێتە لای خێزانی خۆی لە مانگی ڕەمەزاندا؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (من مات وعلیە صیام صام عنە ولیە)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە لەسەر ئەم فەرموودەیە بدەن: (لعن اللە العقرب)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوەیەک بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: سُئلَ النَّبيُّ (ﷺ) عنِ القِرَدةِ والخَنازيرِ أهي ممَّا مُسِخَ فقال: (إنَّ اللهَ عزَّ وجلَّ لم يُهلِكْ قومًا أو يَمسَخْ قومًا فيجعَلَ لهم نَسلًا ولا عاقبةً وأنَّ القِرَدةَ والخَنازيرَ خُلِقوا قبلَ ذلك)؟ ئەم فەرموودەیە سەحیحە: أسماء بنت أبي بكر أخذها أختها ولكنها كانت عندها للنفع لنفع الناس بها قالت: (وكان النبي (ﷺ) يلبسها فنحن نغسلها للمرضى يستشفى بها)؟ لە ڕاوی حەدیسەکان بۆ نموونە ئەڵێن ئەم ڕاویە مجهولی حالە ئەمە چۆنە؟ بۆچی ئەو کەسە کافر نەبوو ک فەرمانی کرد بم سووتێنن و بمکەن بە تۆز و بەبەر هەوادا بکەن؟ دەکرێ ڕوونکردنەوەیەک بدەن؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر: (نهی عن لبس القسي والمعصفر)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: عن جابر بن عبد اللە رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: أَعْتَقَ رَجُلٌ مِنَّا عَبْدًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَدَعَا بِهِ النَّبِيُّ (ﷺ) فَبَاعَهُ مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر فەرموودەی: (من غش فلیس مني)؟ وشەی (اطَّلَعْتُ)، لەم فەرموودەیەدا بەواتای چی دێت: (اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ، فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ، وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ، فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ)؟ دەکرێت ڕوونکردنەوە بدەن لەسەر ئەم فەرموودەیە: (الأرواح جنودٌ مُجنَّدةٌ، فما تعارف منها ائتلف، وما تناكر منها اختلف)؟

لیستی بەشەکانی پرسیار و وەڵام