پرسیارەکانی بەشێ :تەفسیری قورئان

بۆچی لە سورة المؤمنون خوای گەورە دەفەرمووێت : (( أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمبعوثون)) ، وات : ئايا ئەگەر ئێمە مردين دەبینە خۆل و ئیسک ، ئايا ئێمە زيندوو دەکرێینەوە بۆچی وشەی خۆل پێش ئیسک كەوتووە ؟ هەموومان دەزانین کە ئێسک دەبێتە خۆل نەک خۆل ببێتە ئێسک ؟ هۆکاری دابەزینی سورەت الرحمان چییە ؟ بۆچی ئەم ئایەتە (( فبٲی ءالاء ربکما تکذبان )) زۆر جار دووبارە کراوەتەوە ؟ بۆچی لە ئایەتی ٤٣ لە سورەتی مریەم سوجدەی پێش ڕکوع باس کردووە؟بۆچی نەی ووت (مع الراکعات)؟ ئایا لەسەردەمی پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت هیچ سورەتێک یان ئایەتێک هەبووە ئێستا لەناو قورئان دا نەبێت ؟ ئایا عیسی مردووە یان زیندووە ؟ مانای ئەم ئایەتە چی یە کە خوای گەورە لە سورەت النحل دا دەفەرمووێت : (( من کفر باللە من بعد ٳیمانە ٳلا من ٲکرە و قلبە مطئن بالایمان ولكن من شرح بالكفر صدرا فعلهم غضب من الله ولهم عذاب عظیم(۱۰٦) )) بۆچی خوای گەورە لە ئایەتی ٤٤ لە سورة سبٲ دەفەرمووێت : (( وَمَا أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَذِيرٍ )) واتە : پێش تۆ هیچ ترسێنەرێکمان بۆیان نەناردووە . وە لە ئایەتی ۲٤ سورة فاطر دەفەرمووێت : (( وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلا خَلا فِيهَا نَذِيرٌ )) فاطر /24 واتە : هیج قەومێک نییە ئیلا ترسێنەری بۆ چووە . ئایەتی یەکەم دەلێت پێش تۆ ترسێنەر بۆیان نەچووە ، وە ئایەتی دووەم دەلێت بۆ هەموو قەومێک ترسێنەر چووە ؟ پرسیار // مانای الأکمە چییە لەم ئایەتە کە خوای گەورە دەفەرمووێت : (( وأنی أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ ۖ وَأُبْرِئُ (الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ) وَأُحْيِي الْمَوْتَىٰ بِإِذْنِ اللَّهِ ۖ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ )) (49) آل عمران ؟ مانای ئەم ئایەتە چییە کە خوای گەورە سەبارەت بە کافرەکان دەفەرمووێت : (( قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ )) ]غافر:11]. مەبەست بە دوو جار زیندوو کردنەوە و مراندن چییە ؟ ئایا ئەم ئایەتە دەبێتە بەلگە کە دروستە داوای لێ خۆش بوون بۆ کافری زیندوو بکەیت ؟ هەندێک کەس وا تێ گەیشتوون کە خوای گەورە ئادەمی لە ڕوحی خۆی دروست کردووە ، لەو ڕوحەی کە بەشێکە لەخوای گەورە وە سیفەتی خوای گەورەیە ، ئایەتی ۷۲ لە سورەت ص دەکەنە بەلگە : (( فٳذا سویته ونفخت فیه من روحی فقعوا له ساجدین )) واتە : ئەکەر لەشی ئادەمم رێک و پێک کرد و وە ڕوحی خۆم کرد بە بەردا ، ئێوەش سوجدەی بۆ ببەن . ئایە ئەمە ڕاستە ؟ لە قورئان و سونەت قرین باس کراوە مەبەست پێی چییە ؟ ئایا تا چەند ڕاستە ھەندێک کەس ھەندێک ئایەتی قورئان دەکەنە بەلگە کە حۆری بۆ ئافرەتیش ھەیە ؟ خوای گەورە دەفەرمووێت : ((...... فَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِى وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلْحِجَارَةُ ۖ أُعِدَّتْ لِلْكَٰفِرِينَ )) البقرة "٢٤" ، واتە : خۆتان بپارێزن لە ئاگرێک کە سوتەمەنییەکەی خەلک و بەردە . بەلام ئایەتی ٦ لە سورة التحریم دەفەرمووێت : ((..... قوا ٲنفسکم وٲهلیکم نارا وقودها الناس والحجارة))، واتە خۆتان و مال و منالتان بپارێزن لەئاگر کە سوتەمەنییەکی خەلک و بەردە . بۆچی لە سورەت بقرە ( النار ) بەکارھاتووە لە تحریم ( نار ) جیاوازی چییە و سوودی چییە ؟ بۆچی خوای گەورە ئیماندار لە تاریکی دەردەھێنێت بۆ ڕووناکی ، وە کافر لە ڕووناکی دەردەھێنێت بۆ تاریکی ، ئایا کافر سەرەتا لەناو ڕووناکی بووە وە ئیمانداریش سەرەتا لەناو تاریکی بووە چۆن دەبێت ؟ ئایا لە قورئان دا باسی سزای ناو گۆڕ کراوە ؟ پرسیار // ئایا مانای ئەم ئایەتە چییە کە خوای گەورە لە سورەت الاسراء دا دەفەرمووێت : (( وقرءان الفجر ٳن قرءان الفجر کان مشهودا (۷٨) )) ؟ پرسیار // بۆچی خوای گەورە لە سورەت شعراء باسی چەند پێغەمبەر دەکات دەفەرمووێت کاتێک براکەیان بە قەومەکەیان وت ، بەلام کاتێک باسی شعیب دەکات دەفەرمووێت : (( كَذَّبَ أَصْحَابُ الأَيْكَةِ المُرْسَلِينَ(176) إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ(177) )) الشعراء ، لەم ئایەتە نەیفەرموو کاتێک براکەیان پێیان وت ؟ پرسیار // ئایەتی ۱٥ لە سورەت مریم سەبارەت یحیی دەفەرمووێت : (( و سلام علیە یوم ولد ویوم یموت و یوم یبعث حیا )) واتە : سەلامی خوای لێ بێت ڕۆژی لە دایک بووە ، وە ڕۆژی دەمرێ ، وە ڕۆژی زیندوو ئەکرێتەوە ، لەم ئایەتە (( یوم ولد )) فعل ماضی : واتە کاری ڕابردووە ، (( و یوم یموت و یوم یبعث حیا )) یموت ، یبعث هەردووکیان ڕانەبردوون ، ئایا ئەمە دەبێتە بەلگە کە یحیی زیندوو بوو کاتێک ئەم ئایەتە دابەزی ؟ ئایا دەبێتە بەلگە کە تا ئێستاش زیندووە ؟ ئایا دروستە بلێیت حیجاب واجب نییە چونکە : (۱) ئەو ئایەتەی باسی حیجاب دەکات باسی ژنانی مەدینە بووە و تایبەتە بە وان ، ژنانی ئێستا ناگرێتەوە . (۲) هۆی واجب بوونی حیجاب ئازار دان بوو ، مونافیقەکان ئازاری ژنانی موسلمانیان دەدا ، بەلام ئێستا ئازار دان نەماوە ؟ مانای ئەم ئایەتە چی یه کە خوای گەورە دەفەرمووێت : (( ٳن الذین فتنوا المؤمنین و المؤمنات ثم لم یتوبوا فلهم عذاب جهنم ولهم عذاب الحریق (۱۰) )) البروج ؟ خوای گەورە دەفەرمووێت : (( الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ ۖ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ ۚ أُولَٰئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ ۖ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ )) [ النور : ٢٦ ] . بۆچی ھەندێک ئافرەت زۆر باشن کەچی خۆیان تووشی پیاوی خراپ دەبن ؟ پرسیار // خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا ئەفەرمووێت : (( إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ )) مەبەست لە ( وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ ) ئایا مەبەستی ئەوەیە زیکری خوا گەورەترە لە نوێژ ؟ خوای گەورە دەفەرمووێت : (﴿ وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ﴾) [ الذاريات : ٥٦ ] . واتە : ئێمە جن و مرۆڤمان دروست نەکردووە تەنھا بۆ پەرستنی خوای گەورە نەبێت . بۆچی لەم ئایەتە یەکەم جار باسی جنی کردووە پاشان مرۆڤ حیکمەت لە پێش خستنی جن چییە ؟ مانای ئەم دوو ئایەتە چییە و سوودەکانی چیین کە خوای گەورە دەفەرمووێت : (( الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِنَّنَا آَمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ . الصَّابِرِينَ وَالصَّادِقِينَ وَالْقَانِتِينَ وَالْمُنْفِقِينَ وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ ) ) آل عمران/١٦ـ١٧؟ ئایا ئەگەر لاشەی فیرعەون تیا بچێت دەبێتە بەلگە کە قورئان درۆیە و ڕاست نییە ؟ ئایا شەو کەم بخەوی شەو نوێژ بکەی باشترە یان وەک داود سێیەکی نوێژ بکەی و ئەوکەی تر بخەوی؟ ئایا مەبەست لەم زیندوو دەرهێنانە لە مردوو حیاة حسیة یان معنویة ؟ خوای گەورە دەفەرمووێت : (( الذین ینفقون فی السراء والضراء.....)) [ ال عمران : ١٣٤ ] . مال بەخشین کاتی بەرفراوانی دیارە بەلام کاتی تەنگانە چۆن مال دەبەخشرێت کە هیچی نییە یان کەم ماڵی هەیە ؟ بۆچی جنۆکە وتیان گوێمان لە کتێبێک بووە دوای موسی دابەزیووە ؟ بۆچی نەیان وت گوێمان لە کتابێک بووە دوای عیسی دابەزیووە کە گومانی تێدا نییە عیسی دوای موسی هاتووە ؟ مانای ئەم ئایەتە چییە کە خوای گەورە دەفەرمووێت : (( قُلْ إِنَّمَآ أَعِظُكُم بِوَٰحِدَةٍ ۖ أَن تَقُومُواْ لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَٰدَىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُواْ ۚ مَا بِصَاحِبِكُم مِّن جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَّكُم بَيْنَ يَدَىْ عَذَابٍۢ شَدِيدٍۢ )) [ السبأ : ٤٦ ] . ؟

لیستی بەشەکانی پرسیار و وەڵام