پرسیار : پارچە زەوییەکم کڕیوە بە ٢ دەفتەر ، ساڵی بەردا تێپەڕیوە ، ئێستا نرخەکەی ٣ دەفتەرە ، ئایا من زەکاتی ٢ دەفتەر دەدەم ، یان زەکاتی ٣ دەفتەر ؟
وەڵام : زانایان دەڵێن زەوی و زار ماڵێک نییە زەکاتی لێ بکەوێت ، بەلکو ئەسل وایە زەکاتی لێ ناکەوێت ئیلا ئەگەر بۆ بازرگانی بێت .
وە مەرجی واجب بوونی زەکاتی زەوی زار ئەگەر بۆ بازرگانی بێت ئەم دووانەن :
(١) دەبێت ساڵێکی بەسەردا تێپەڕ ببووبێت .
(٢) دەبێت گەیشت بێتە حەدی نصاب .
زانایان دەڵێن زەوی و زار بۆ بازرگانی ھەر ساڵێک نرخی چەند بێت ، دەبێت لە نرخی ئەو ساڵە زەکات بدات .
ابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئەو پارچە زەوییەی خەلک دەیکڕێت بۆ بازرگانی بەزۆری چاوەڕێی ئەوە دەکرێ بۆ ئەوەی گران بێت ، ئەمەیان عروض التجارەیە ، عروض التجارە دەخەمڵێنرێت دوای ساڵێك بەسەردا تێپەڕ بوون ، پاشان لە یەک بەشی دە چارەک دەدرێت " واتە ٢.٥٪ " ، ھیچ جیاوازی نییە سەبارەت بە نرخی پارچە زەوییەکە یەکسانە بەو نرخەی کڕیوتە یان نە ، ئەگەر وا دابنێین پیاوێک زەوییەکی کڕی بە سەد ھەزار ، کاتی تێپەڕ بوونی ساڵێک نرخی بووە دوو سەد ھەزار ، ئەوە ئەو کات واجبە لەسەری زەکاتی دوو سەد ھەزار بدات ، ئەگەر پێچەوانە بوو بە سەد ھەزاری کڕی ، کاتێ ساڵی بەسەر تێپەڕی نرخی بووە پەنجا ھەزار ، ئەوە لەسەری واجب نییە ئیلا زەکاتی پەنجا ھەزار دەدات ، چونکە عیبرەت بەو نرخەیە کاتێک لەسەری واجب دەبێت " کە تێپەڕ بوونی ساڵە بەسەری دا " )) "مجموع فتاوى ابن عثيمين" (18/205) .
ابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( واجبە لەسەر بازرگان زەکاتی ماڵی خۆی بدات ئەوەی لەلایەتی نییەتی بازرگانی کردنی ھەیە ، وە واجبە زەکات لە قازانجیش بدات ، زەکاتی ماڵ دەدات و زەکاتی قازانجیش دەدات ئەگەر چی ساڵێکیش بەسەر قازانج دا نەسووڕابێتەوە ، چونکە قازانج تابعە بۆ ئەصل ، نموونە ئەگەر ئەصل ١٠٠٠٠ بێت ، پاشان ١٠٠٠ ی قازانج کرد پێش تەواو بوونی ساڵێک ، ئەوە زەکاتی ھەمووی دەدات ، زەکاتی ١١٠٠٠ دەدات ، زەکاتی ئەصل و قازانج دەدات ، ... )) نور علی الدرب .
کەواتە دەبێت زەکاتی ٣ دەفتەر بدەیت ، چونکە قازانج تابعە بۆ ئەصل .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Www.ferdaws.net