پرسیار // ئایا دروستە پێش جەژن پیرۆز بایی لە خەلک بکەیت وە چی دەلێی ؟
وەلام // ھیچ فەرموودە نەھاتوون شتێکی دیار کردبێت بۆ ئەوەی لە ڕۆژی جەژن بلێن وەک دلخۆشی دەربڕین و پیرۆزبایی لە یەکتر کردن ، بەلکو لە ھەندێک ھاوەلان نقل کراوە بە یەکتریان دەوت : تقبل اللە منا و منکم .
عن جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ قَالَ : (( كَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اِلْتَقَوْا يَوْمَ الْعِيدِ يَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ : تَقَبَّلَ اللَّهُ مِنَّا وَمِنْك )) . قال الحافظ : إسناده حسن .
واتە : ھاوەلانی پیغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت ئەگەر ڕۆژی جەژن بە یەکتر بگەیشتبوانا بە یەکتریان دەوت : تقبل اللە منا و منک ، واتە : خوای گەورە لە ئێمە و لە تۆش قبول بکات .
ابن قدامة ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( حرب دەلێت : پرسیار لە ئیمام ئەحمەد کرا سەبارەت بە وتەی خەلک لە ھەردوو جەژنەکان : تقبل اللە منا و منکم ، وتی ھیچی تێدا نییە ، .... )) المغنی ج٢ لاپەڕە ٢٩٥ ــ ٢٩٦
ابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( سەبارەت بە پیرۆزبایی لە یەکتر کردن لە کاتی بە یەک گەیشتن دوای نوێژی جەژن بە وتنی : تقبل اللە منا ومنکم ، و أحالە اللە علیک ، شتی تری وەک ئەمانە ، ئەمەیان نقل کراوە لە ھەندێک لە ھاوەلان ئەمەیان کردووە وە ئیمامەکان ڕوخسەتیان داوە وەک ئیمام احمد و بێجگە لە ئیمام احمد ، بەلام ئیمام احمد دەلێت : من سەرەتا بە کەس دەست پێ ناکەم ، ئەگەر یەکێک سەرەتا بە منی دەست پێکرد وەلامی دەدەمەوە ، چونکە وەلام دانەوەی سلاو واجبە ، بەلام سەرەتا دەست پێ کردن بۆ پیرۆزبای سونەتێکی فەرمان پێکراو نییە ، ئەوەی بکات ئەوە پێشەوا بۆی ھەیە ، وە ئەوەی تەرک بکات ئەوە پێشەوا بۆی ھەیە . )) "الفتاوى الكبرى" (2/228) :
ابن عثيمين ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( خۆشی دەربڕی و پیرۆز بایی لە یەکتر کردن لە جەژن دروستە ، وە ھیچ وتەیەکی تایبەتی نییە ، بەلکو ئەوەی خەلک دەلێن و لەسەری دەڕۆن دروستە ئەگەر تاوان نەبێت .
ھەروەھا دەلێت : خۆشی دەربڕین و پیرۆزبایی لە یەکتر کردن ھەبووە لە نێوان ھەندێک ھاوەلان ، گریمان ئەگەر لە ھاوەلان ئەمەش ڕووی نەدابێت ئەوا لە کاری ئاساییە و خەلک دایناوە و لەسەری دەڕۆن ، ھەندێک پیرۆبایی لە ھەندێکیان دەکەن و خۆشی دەردەبڕن بە گەیشتن بە جەژن و تەواو کردنی ڕۆژووی مانگی ڕەمەزان و شەو نوێژ .
ھەروەھا پرسیار لێی کراوە : حوکمی تەوقە کردن و چوونە باوەشی یەکتر و پیرۆز بایی لەیەکتر کردن چییە دوای نوێژی جەژن ؟
لە وەلام دا دەفەرمووێت : (( ئەم شتانە دەکرێت ھیچی تێدا نییە ، چونکە خەلک ئەمە ناکات وەک عیبادەت و نزیک بوونەوە لە خوا ، بەلکو وەک عادەت و ڕێز و ئیحترام ئەمە دەکرێت ، مادەم ئادەتێک شەرع نەھی لێ نەکردبێت ئەوا ئەسل وایە دروستە . )) "مجموع فتاوى ابن عثيمين" (16/208-210) .
سەبارەت بە پیرۆزبایی لە یەکتر کردن پێش جەژن ڕۆژێک یان دوو ڕۆژ زانایان دەلێن ئەمەیان پێچەوانەی کردەوەی ھاوەلانە کە پیرۆزباییان لەیەکتر کردووە دوای نوێژی جەژن .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ