ئایا سۆفی چییە؟ بۆچی پێی دەلێن صوفی؟ ئایا دروستە کتابەکانان بخوێنیتەوە؟ ئایا دروست پێیان بلێی گومڕا؟
وەڵام: زانایان چەند وتەیان هەیە سەبارەت بە سۆفی:
(۱) هەندێک دەلێن لەبەر ئەوە پێی دەلێن سوفی چونکە باوەڕیان وابوو بە لەبەر کردنی سوف لەخوا نزیک دەبن، چونکە جۆرێک لەئەزیەت دانی نەفسی تێدایە .
(۲) هەندێکی تر دەلێن لەبەر ئەوە پێی دەڵێن سۆفی بەرە بابێکی عەرەبە دراونە پال بەرەبابەکەیان.
(۳) هەندێکی تر دەلێن چونکە هەلبژێردراوی تێ گەیشتووەکانن .
(٤) هەندێکی تر دەلێن دراونە پال خەلکی صفة، کە هاوەلانی پێغەمبەر بوون درود و سەلامی خوای لێ بێت و زۆر هەژار بوون.
(٥) هەندێکی تر دەلێن دراونە پال صفوة ، لەبەر پاکی دڵیان و کردەوەیان.
ابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (وشەی سۆفی دراوەتە پاڵ سۆف، کە ئەمە وتەی ڕاستە چونکە شیعاری جلەکانیانە، ... ) مجموع الفتاوی (١٩٥/١٢).
ئەمانە دوای سەدەی سێیەم بەدیار کەوتن، وە لەناویان چەندین جۆر هەن:
(۱)قادریە
(۲) الرفاعیە
(۳)عدویە
(٤) نقشبندیە، .... هتد
هەیانە تووشی بیدعە بووینە وە هەشیانە بیرو باوەڕیان گۆردراوە بەلام تووشی کوفر نەبوینە ، وە هەشیانە تووشی کوفر بووینە لە دین دەرچووینە، نموونە: هەندێکیان باوەڕیان وایە جیاوازی نییە لەنێوان خالق و مخلوق، وە هەیانە باوەڕیان وایە خوا محمدە، وە ھەیانە باوەڕیان وایە پیاو چاک فلانە کیشوەر بەڕێوەدەبات، وە هەندێکیان تووشی گۆڕ پەرستی بوون و لە خاوەنی گۆڕ دەترسن و ئومێدیان پێی هەیە، وە هەندێکیان هەڵدەپەرن و دەنگ بەرز دەکەنەوە لەکاتی زیکر بە ئارەزووی خۆیان شت زیاد دەکەن لەناو دیندا.
سەبارەت بەوەی ئایا دروستە پێیان بلێی گومرا، دەلێین گومانی تێدا نییە گومران، بەلام لە پلەی گومرایدا لێک جیاوازن چونکە زۆر جۆریان هەیە، بەلکو ئەوانەی تووشی کفر بوون ئەگەر نەلێیت گومرا تۆش گومرای خوای گەورە دەفەرمووێت: (ومن یکفر بالطاغوت و یؤمن بالله) واتە: هەر کەسێک کوفر بە تاغوت بکات وە باوەڕ بەخوا بهێنێت، لەم ئایەتە دا کوفر کردن بە تاغوت پێش باوەڕ باسکراوە، لەبەر گرینگی کوفر کردن بە تاغوت، بەداخەوە خەلکانێک لە هەموو شت تێ گەیشتوون تەنها لە دین نەبێت، وە دەلێن ئێوە جیاوازی و تەفرەقە دەخەنە ناو موسلمانان بۆچی دژایەتیان دەکەن .
سەبارەت خوێندنەوەی کتابەکانیان:
(۱) ئەگەر کەسێک شارەزا بێت بۆ ئەوە کتابەکانیان بخوێنێتەوە بۆ ئەوەی شارەزای بیڕوباوەڕیان ببێت، وە موسلمانان ئاگادار بکاتەوە لەم بیڕوباوەڕە پووچانە، ئەمە دروستە بەلکو دەبێت هەندێک پێی هەڵسن.
(۲) ئەگەر یەکێک شارەزا نەبێت ، کتابەکانیان نەخوێنێتەوە اشترەنەوەک گومڕا ببێت، هەتا ئەگەر بابەتی زوهد و ئامۆژاریش بێت.
—————————————————
Www.ferdaws.net