پرسیار: ئەو ئاوەی دوای جیماع دەست نوێژ دەشکێنێت، مەبەستم ئەو ئاوەیە دوای جیماع دوای چەند دەقەیەک ئاوێک دەردەچێت؟
وەڵام: جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە دەرچوونی مەنی دوای خۆشۆردن، وتەی ڕاست:
١- ئەگەر مەنی بە شەھوەت دەرچوو و بەشێوەی فلیچقە، ئەوە خۆشۆردن لەسەری واجب دەبێت.
٢- ئەگەر دەرچوو بێ شەھوەت و بەشێوەی فلیچقە نەبوو، ئەوە خۆشۆردن لەسەری واجب نییە، تەنھا زەکەری دەشوات و دەست نوێژ دەگرێتەوە، بەڵگە:
- روى سعيد عن ابن عباس رضي الله عنه أنه سئل عن الجنب يخرج منه الشيء بعد الغسل؟ فقال: يتوضأ، وكذا ذكره الإمام أحمد عن علي.
واتە: سەعید لە ابن عباس دەگێڕێتەوە پرسیاری لێ دەکەن سەبارەت بە لەشگران شتێکی لێ دەردەچێت دوای خۆشۆردن؟ فەرمووی: دەست نوێژ دەگرێت ، ھەروەھا ئیمام ئەحمەدیش باسی کردووە لە عەلی خوا لێی ڕازی بێت بەھەمان شێوە.
- چونکە دەرچوونی یەک مەنی یەک خۆشۆردن واجب دەبێت، ھەروەک ئەوەیە یەک فلیچقە دەربچێت، ئەو مەنی یە تابعە بۆ مەنی پێش خۆی.
ابن قدامة ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (ئەگەر تووشی احتلام بوو یان جووت بوونی کرد مەنی ھات پاشان خۆی شۆرد، پاشان مەنی لێی دەرچوو دوای خۆشۆرد ، وتەی بەناوبانگی ئەحمەد ئەوەیە خۆشۆردنی لەسەر نییە، خلال دەڵێت: ڕیوایەت بە متواتری لە باوکی عبداللە، واتە ئیمام ئەحمەد نقل کراون ھیچی لەسەر نییە ئیلا دەست نوێژ، وە لە عەلی و ابن عباس وعطاء والزهري ومالك والليث والثوري وإسحاق نقل کراوە ، سعيد بن جبير دەڵێت: خۆشۆردنی لەسەر نییە ئیلا بەشەھوەت بێت). المغني (١/١٢٨).
ابن عثيمين ڕحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (خۆشۆردنی لەسەر نییە، بەڵکو لەسەریەتی زەکەری بشوات و ئەو شوێنەی مەنی بەرکەوتووە، تەنھا دەست نوێژ دەگرێتەوە). فتاوى ابن عثيمين (١١/٢٢٢).