پرسیار: براکەم لەخانووی کرێیە، ئایا دروستە زەکاتی پێ بدەم؟
وەڵام: زانایان دەڵێن دروستە زەکات بدەیت بە برا بە دوو مەرج:
١ـ برای یەکێک بێت لەو ھەشت کەسانەی کە زەکاتی پێ دەشێت.
٢ـ مەسرف کردنی برای لەسەری واجب نەبێت.
ھەروەھا زانایان دەڵێن زەکات دان بە نزیکی خۆت پاداشتی زیاترە، چونکە خێرکردن لەگەل نزیک خێرکردنە و گەیاندنی پەیوەندی خزمایەتییە، هەروەک فەرموودە هاتووە ئاماژەی بۆ ئەمە کردووە.
لەوانەیە یەکێک بلێت کەی مسرەف کردنی برا لەسەر برا واجب دەبێت؟
(أصول): ھەموو زانایان یەک دەنگن واجبە مسرەفی أصول بکەیت، وەک باوک و باپیر بەرەو سەرەوە ە دایک و داپیر.
(فروع): کوڕ و کچ و نەوەکانی کوڕ بەرەو خوارەوە، ئەمانەش واجبە مەسرەفیان بکەیت کاتی پێویستی.
بەڵام بۆ خوشک و برا و خاڵ و مام جیاوازی ھەیە، زانایان دەڵێن مەسرەف خوشک و برا واجب دەبێت بەم سێ مەرجە:
١ـ دەبێت براکەی ھەژار بێت.
٢ـ دەبێت ئەو برایەی مەسرەفی دەکات مالی زیاد لە پێویستی خۆی ھەبێت.
٣ـ دەبێت لەو حاڵەتە بێت میراتگری برای خۆی بێت. (المغنی) لابن قدامە (٨/١٦٩).
کەواتە لە دوو حاڵەت دروستە زەکات بدەیت بە برا:
١ـ مالێکی زۆرت نەبێت بتوانی یارمەتی بدەیت، لەم حاڵەتە دروستە زەکاتی پێ بدەیت.
٢ـ براکەت قەرزار بێت، دروستە زەکاتی پێ بدەیت، چونکە دانەوەی قەرزەکانی لەسەر تۆ واجب نییە.