پرسیار // ئایا دروستە پاداشت وەربگریت لەسەر کردنی ڕوقیەی شەرعی ؟
وەلام // پاداشت وەرگرتن لەسەر ڕوقیەی شەرعی یان من باب الٳجارة ٲو من باب الجعالة .
الٳجارة : واتە ئەگەر نەخۆش بەو کەسە بلێت کە ڕوقیە دەکات ، بلێت لەسەرم بخوێنە ، هەردووکیان پێک هاتن لەسەر خوێندنەوە ، جا نەخۆش چاک بێتەوە یان چاک نەبێتەوە ، وە ماوەکەش دیار کرا هی خوێندنەوە لەسەر نەخۆش ، ئەمە پێی دەلێن الٳجارة ، چونکە کارەکە دیارە زانراوە ، پاداشتەکەش زانراوە ، ماوەکەش زانراوە .
الجعالة : واتە ئەگەر نەخۆش مەرجی دانا بەو کەسەی وت کە روقیە دەکات ئەگەر من چاک بوومەوە ئەوەندە مال بۆ تۆ .
ئەگەر پاداشت وەرگرتن لە باب الٳجارة بێت دەلێین دروستە کە ئەمە وتەی زۆربەی زانایانە ، بەلگە :
ابی سعید الخدری خوا لێی ڕازی بێت دەفەرمووێت : خەلکانێک لەهاوەلانی پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت لە سەفەر بوون ، تێپەڕ بوون بە لای قەومێک لە قەومەکانی عەرەب ، هاوەلان داوای میواندارییان لەو قەومە کرد ، قەومەکە میوانیان قبول نەکرد ، دوو پشک دای پێوە بە گەورەی قەوەمەکە ، چوون بە دوای هاوەلان وتیان : لەناو ئێوە کەسێک هەیە ڕوقیە بکات ، پیاوێک لە هاوەلان وتی من ڕوقیە دەکەم ، بەلام ناخوێنم هەتا مالم پێنەدەن ، پێک هاتن لەسەر کۆمەلە مەڕێک ، سورەت فاتیحەی لەسەر خوێند پیاوەکە چاک بووەوە ، هەندێک مەڕیان پێ دا ، هەندێک لە هاوەلان بەگومان بوون وتیان ئێمە نامانەوێ هەتا بۆ پێغەمبەر باس نەکەین ، پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت پێ وت : (( چۆ زانیت سورەت فاتیحە ڕوقیە ؟ )) پاشان پێی وت : (( بەشی منیش دابنێن لەو مەڕانە )) رواە البخاری (۲۲۷٦) ، مسلم (۲۲۰۱ ) .
ابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دفەرمووێت : (( دروستە پاداشت وەربگریت لەسەر روقیە کردن ، ئیمام احمد وتەی هەیە )) فتاوی الکبری ج ٥ لاپەڕە ٤۰٨
ئیمام النووی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئەم فەرموودەیە ڕوون و ئاشکرایە کە دروستە پاداشت وەربگریت لەسەر خوێندنەوەی فاتیحە و زیکر وەک چارەسەر ، وە پاداشتەکەی حەلالە و هیچ کەراهەتی تێدا نییە )) شرح صحیح مسلم ج۱٤ لاپەڕە ۱٨٨
ابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( هیچی تێدا نییە ئەگەر پاداشت وەربگریت لەسەر ڕوقیە بۆ نەخۆش )) مجموعە فتاوی ابن باز ج ۱۹ لاپەڕە ۲۹۹
بەلام وەرگرتنی پاداشت لە باب الجعالة دوو وتە هەیە :
یەکەم : هەندێک زانا دەلێن دروستە ، کە ئەمە وتەی شافعی ، حنابلەیە .
دووەم : هەندێک زانا دەلێن باش نییە ، کە ئەمە وتەی هەندێک مالکی ، حنالەیە .
ابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئەگەر پاداشت بۆ دکتور دیار بکرێت لەسەر چاک بوونەوەی نەخۆش دروستە ، هەروەک چۆن هاوەلانی پێغەمبەر مەڕیان وەرگرت لەسەر چاک بوونەوەی گەورە ئەو قەومە ، ڕوقیەیان لەسەر خوێند هەتا چاک بووەوە ، پاشان مەڕیان وەرگرت ، چونکە پاداشت لەسەر چاک بوونەوەیە نەک خوێندنەوە ، .....)) مجموعە فتاوی ابن تیمییە ج ۲۰ لاپەڕە ٥۰۷
کەواتە زانایان دەلێن دروسە پاداشت وەربگریت بەلام سنور نەبەزێندرێت ، یارمەتی خەلک بدرێت و بازرگانی بە خەلک نەکرێت ، گرینگترین شت ئەوەیە ئەوەی ڕوقیە دەکات بۆ خوا بکات و یارمەتی خەلک بدات نەک بازرگانی بەخەلک بکات کە ئێستا بەچاوی خۆمان دەبینین ڕوون و ئاشکرایە پەنا بەخوا .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ