پرسیار // حوکمی نسیان ، واتە لەبیر کردن دانە پاڵ خوای گەورە ؟
وەڵام // زانایان دەلێن النسیان : واتە لە بیرکردن ، لە زمانی عەرەبی دا دوو مانا هەلدەگرێت :
یەکەم : الذهول عن شئ معلوم ، واتە : بیر ڕۆیشتن و لەبیر کردنی شتێکی زانراوە ، ئەم لەبیرکردنە بەهیچ شێوەیەک دروست نییە بۆ خوای گەورە بەکاربهێنرێت ، بەلگە :
(۱) خوای گەورە دەفەرمووێت : (( قال علمها عند ربی فی کتاب لا یضل ربی ولا ینسی )) [ طە : ٥٢ ] .
واتە : موسی دەلێت : زانینی حالی ئەوانە لای خوای گەورەمە لە کتێبێکدا ، ( واتە لە لوح المحفوظ تۆمار کراوە ) پەروەردگاری من نە هیچ شتی لێ بزر دەبێ و نە هیچیشی لە بیر دەچێ .
(۲) هەروەها لە ڕووی عەقلیشەوە نسیان لە بیر کردن بۆ خوای گەورە نابێت ، چونکە لەبیر کردن کەم و کوڕییە ، وە خوای گەورە پاکە و دوورە لەھەموو کەم کوڕییەک .
دووەم : الترك عن علم و عمد ، واتە : واز هێنانە لە شتێک زانستت پێی هەیە بە ئەنقەست وازی لێ دێنی ، ئەمەیان دروستە بدەیتە پال خوای گەورە بەلام لە کاتی بەرامبەر ، بەلگە :
(١) خوای گەورە دەفەرمووێت : (( نسوا اللە فنسیهم )) [ التوبة : ٦٧ ]
واتە : ئەوان خوای گەورەیان لە بیر کرد ، خوای گەورەش ئەوانیان لەبیر کرد ، واتە مامەلەی لەبیرکراوی لەگەڵ ئەوان کرد ، واتە ئەوانی پشت گوێ خست و وازی لێ هێنا لەناو گومڕایدا بمێننەوە ، ئەمە لە کاتی بەرامبەر بەکاردێت ، وەک : ئەوان وازیان لە فەرمانەکانی خوای گەورە هێنا و پشتی خۆیانی تێ کرد ، خوای گەورەش وازی لەوان هێنا و پشتی تێ کرد .
(۲) لە ئەبو ھریرە دەگێڕنەوە دەلێت : پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( .....فیقول : فٳنی ٲنساك كما نسیتنی )) رواە مسلم ، واتە : خوای گەورە بە بەندەی خۆی دەلێت من تۆم لەبیر کرد چونکە تۆش منت لەبیر کرد .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Www.ferdaws.net