پرسیار // ئایا صوفی چییە بۆچی پێی دەلێن صوفی ؟ ئایا دروستە کتابەکانیان بخوێنیتەوە ؟ ئایا دروست پێیان بلێی گومڕا ؟
وەڵام // زانایان چەند وتەیان هەیە سەبارەت بە صوفی :
(۱) هەندێک دەلێن لەبەر ئەوە پێی دەلێن صوفی چونکە باوەڕیان وابوو بە لەبەرکردنی صوف لەخوا نزیک دەبن ، چونکە جۆرێک لەئەزیەت دانی نەفسی تیدایە .
(۲) هەندێک دەلێن صوفة بەرە بابێکی عەرەبە دراونە پال بەرەبابەکەیان .
(۳) هەندێ دەلێن چونکە هەلبژێردراوی تێ گەیشتووەکانن .
(٤) وە هەندێک دەلێن دراونە پال خەلکی صفة ، کە هاوەلانی پێغەمبەر بوون سەلامی خوای لێ بێت وە هەژار بوون.
(٥) هەندێک دەلێن دراونە پال صفوة ، لەبەر پاکی دڵیان و کردەوەیان .
(٦) ...... (....)
ابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( وشەی صوفی دراوەتە پاڵ صوف کەئەمە وتەی ڕاستە ، چونکە شیعاری جلەکانیانە... )) مجموعە الفتاوی ج١٢ لاپەڕە ١٩٥
زانایان دەڵێن ئەمانە دوای سەدەی سێیەم بەدیار کەوتن ، وە لەناویان چەندین جۆر هەن :
(۱)قادریە .
(۲) الرفاعیە .
(۳)عدویە
(٤) نقشبندیە.........هتد
زانایان دەڵێن هەیانە تووشی بیدعە بووینە ، وە هەشیانە بیروباوەڕیان گۆردراوە بەلام تووشی کوفر نەبووینە ، وە هەشیان تووشی کوفر بووینە لە دین دەرچووینە ، نموونە هەندێکیان باوەریان وایە جیاوازی نییە لەنێوان خالق و مخلوق وە هەیانە باوەریان وایە خوا محمدە ، وە ھەیە باوەریان وایە پیاو چاک فلانە کیشوەر بەڕێوە دەبات ، وە هەندێکیان تووشی گۆر پەرستی بوون ، لە خاوەنی گور دەترسن وە ئومێدیان پێی هەیە ، وە هەندێکیان هەلدەپەرن و دەنگ بەرز دەکەنەوە لەکاتی زیکر ، وە بە ئارەزووی خۆیان شت زیاد دەکەن لە دیندا .
سەبارەت بەوەی ئایا دروستە پێیان بلێی گومڕا ، دەلێین گومانی تێدا نییە گومران ، بەلام لە پلەی گومرایدا لێک جیاوازن چونکە زۆر جۆریان هەیە ، بەلکو ئەوانەی تووشی کوفر بوون ئەگەر نەلێیت گومرا تۆش گومرای ، خوای گەورە دەفەرمووێت : (( ومن یکفر بالطاغوت و یؤمن بالله....)) واتە : هەر کەسێک کوفر بە تاغووت بکات وە باوەڕ بەخوا بهێنێت ، لەم ئایەتە دا کوفر کردن بە تاغووت پێش باوەڕ باسکراوە ، لەبەر گرینگی کوفر کردن بە تاغووت ، بەداخەوە خەلکانێک لە هەموو شت تێ گەیشتوون تەنها لە دین نەبێت ، وە دەلێن ئێوە جیاوازی دەخەنە ناو موسلمانان بۆچی دژایەتیان دەکەن .
سەبارەت بە خوێندنەوەی کتابەکانیان زانایان دەڵێن :
(۱) ئەگەر کەسێکی شارەزا بیت کتابەکانیان بخوێنیەوە بۆ ئەوەی شارەزای بیروباوەڕیان ببێت ، وە موسلمانان ئاگادار بکاتەوە لەم بیروباوەڕە پووچانە ، ئەمە دروستە و بەلکو دەبێت هەندێک پێی هەلسن .
(۲) ئەگەر یەکێک شارەزا نەبێت ، نابێت کتابەکانی بخوێنێتەوە نەوەک گومرا ببێت ، هەتا ئەگەر بابەتی زوهد و ئامۆژاریش بێت.
پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت لایەنی بیروباوەڕی پاراستووە ، لە چەندین حالەت چەندین شتی حەرام کردووە کە شیرک نەبووە و تەنها بەندایەتی بۆ خوا کردن بووە ، بەلام حەرامی کردووە بۆ ئەوەی تووشی شیرک نەبن یان ترسی ئەوەی هەبووە سەر بکێشیت بۆ شیرک .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Www.ferdaws.net